Wanneer een werknemer langdurig ziek is, verloopt de re-integratie niet altijd zoals gehoopt. De opbouw van uren stagneert, aangepast werk blijkt toch niet passend of er ontstaat onduidelijkheid over de mogelijkheden binnen de eigen organisatie. Werkgever en werknemer willen vooruit, maar weten niet goed welke vervolgstap de juiste is.
In zulke situaties kan een Arbeidsdeskundig Onderzoek uitkomst bieden. Dit onderzoek brengt de mogelijkheden voor werkhervatting objectief in kaart en geeft inzicht in wat er nog wél mogelijk is. Maar wanneer is een Arbeidsdeskundig Onderzoek zinvol, wat levert het op en welke vervolgstappen kun je op basis van het advies nemen?
Wanneer loopt een re-integratietraject vast?
Een re-integratietraject kan om verschillende redenen stagneren. Soms is de belastbaarheid van de werknemer veranderd, terwijl de werkzaamheden daar onvoldoende op zijn aangepast. In andere gevallen is er onduidelijkheid over de vraag of terugkeer in de eigen functie nog haalbaar is.
Veelvoorkomende signalen dat de re-integratie vastloopt, zijn:
De werkhervatting stagneert: De werknemer werkt al langere tijd hetzelfde aantal uren, zonder dat uitbreiding mogelijk blijkt.
De eigen functie is niet passend: De werkzaamheden sluiten niet meer aan bij de mogelijkheden van de werknemer, ook niet na aanpassingen.
Er is onduidelijkheid over ander werk: Het is niet duidelijk of er binnen de organisatie alternatieve functies of passende werkzaamheden beschikbaar zijn.
Werkgever en werknemer verschillen van inzicht: Er bestaat discussie over de mogelijkheden, de haalbaarheid van werkhervatting of de gewenste vervolgstappen.
Er is twijfel over Spoor 2: Het is onduidelijk of re-integratie bij een andere werkgever noodzakelijk is en wanneer dit traject moet worden ingezet.
Wanneer een of meerdere van deze situaties spelen kan een onafhankelijke beoordeling helpen om de mogelijkheden opnieuw te bekijken en richting te geven aan volgende stappen.
Lees ook: De belangrijkste voordelen van een Arbeidsdeskundig Onderzoek voor werkgevers
Wat is een Arbeidsdeskundig Onderzoek?
Een Arbeidsdeskundig Onderzoek (ADO) brengt de mogelijkheden voor werkhervatting van een zieke werknemer in kaart. Daarbij wordt onderzocht of de werknemer het eigen werk nog kan uitvoeren, eventueel met aanpassingen. Als dat niet mogelijk is, wordt gekeken naar ander passend werk binnen de organisatie en, indien nodig, naar mogelijkheden bij een andere werkgever.
De Arbeidsdeskundige beoordeelt de situatie aan de hand van de vastgestelde belastbaarheid van de werknemer, de inhoud van de functie en de mogelijkheden binnen de organisatie. De medische beoordeling zelf is niet de taak van de Arbeidsdeskundige: daarvoor is de Bedrijfsarts of Verzekeringsarts verantwoordelijk. Na het onderzoek stelt de Arbeidsdeskundige een rapport op met bevindingen en concrete adviezen. Daarmee krijgen werkgever en werknemer meer inzicht in de haalbare vervolgstappen.
Wanneer biedt Arbeidsdeskundig Onderzoek uitkomst?
Een Arbeidsdeskundig Onderzoek is met name waardevol wanneer er concrete vragen zijn over de mogelijkheden voor werkhervatting en de te volgen re-integratieroute.
1. Wanneer terugkeer in de eigen functie onzeker is
Het uitgangspunt bij re-integratie is dat wordt onderzocht of de werknemer kan terugkeren in het eigen werk. Soms is dit mogelijk met aanpassingen, bijvoorbeeld door taken anders te verdelen, werktijden aan te passen of bepaalde werkzaamheden tijdelijk weg te laten. Maar wat als onduidelijk is of deze aanpassingen voldoende zijn? Of als de functie structureel te zwaar blijkt?
Een Arbeidsdeskundig Onderzoek brengt de belasting van de functie in verband met de vastgestelde belastbaarheid van de werknemer. Zo wordt duidelijk of terugkeer in de eigen functie mogelijk is en welke aanpassingen eventueel nodig zijn om dit haalbaar te maken.
2. Wanneer onduidelijk is of ander werk binnen de organisatie mogelijk is
Als terugkeer in de eigen functie niet haalbaar blijkt, betekent dit niet automatisch dat de werknemer bij een andere werkgever aan de slag moet. Eerst moet worden onderzocht of er binnen de eigen organisatie andere passende werkzaamheden beschikbaar zijn.
Daarbij wordt gekeken naar de functies en werkzaamheden binnen de organisatie, de mogelijkheden om werk aan te passen en de aansluiting op de belastbaarheid van de werknemer. Een Arbeidsdeskundig Onderzoek helpt om deze mogelijkheden inzichtelijk te maken. Daarmee kan beter worden onderbouwd welke opties binnen het eerste spoor nog mogelijk zijn.
3. Wanneer twijfel bestaat over het starten van Spoor 2
Als structurele werkhervatting bij de eigen werkgever niet mogelijk blijkt, kan re-integratie bij een andere werkgever noodzakelijk zijn. Dit wordt ook wel Spoor 2 genoemd. In de praktijk bestaat soms twijfel over de vraag of Spoor 2 aan de orde is. Misschien zijn er binnen de organisatie nog mogelijkheden, is de belastbaarheid nog onvoldoende duidelijk of is niet helder welke werkzaamheden passend zouden kunnen zijn.
Een Arbeidsdeskundig Onderzoek helpt om de mogelijkheden binnen en buiten de eigen organisatie tegen elkaar af te wegen. Het advies biedt daarmee een onderbouwing voor de vervolgstappen. Wacht hierbij niet te lang. Binnen de Wet verbetering poortwachter gelden termijnen voor de verschillende re-integratieverplichtingen. Spoor 2 moet uiterlijk binnen zes weken na de eerstejaarsevaluatie worden ingezet als er geen concreet perspectief is op structurele werkhervatting binnen de eigen organisatie, tenzij er een geldige reden is om hiervan af te wijken.
4. Wanneer werkgever en werknemer het niet eens zijn over de mogelijkheden
Een vastgelopen re-integratietraject kan ook ontstaan doordat werkgever en werknemer de situatie verschillend beoordelen. De werkgever ziet bijvoorbeeld mogelijkheden voor aangepast werk, terwijl de werknemer aangeeft dat dit niet haalbaar is.
Een Arbeidsdeskundig Onderzoek biedt dan een onafhankelijke beoordeling van de arbeidsmogelijkheden. De Arbeidsdeskundige onderzoekt de functie, de werkzaamheden en de vastgestelde belastbaarheid en brengt de bevindingen samen in een advies. Dit helpt om het gesprek te voeren op basis van concrete informatie.
5. Wanneer het re-integratiedossier onvoldoende richting geeft
Soms zijn er al verschillende stappen gezet, maar ontbreekt een duidelijk beeld van de vervolgmogelijkheden. Er zijn gesprekken gevoerd, werkzaamheden aangepast of werkhervattingspogingen gedaan, zonder dat dit tot een duurzame oplossing heeft geleid.
Een Arbeidsdeskundig Onderzoek kan dan helpen om de situatie opnieuw te beoordelen. Welke mogelijkheden zijn al onderzocht? Welke opties zijn nog beschikbaar? En welke vervolgstappen zijn op basis van de actuele situatie verstandig? Zo ontstaat een concreet uitgangspunt voor het vervolg van het re-integratietraject.
Lees ook: Arbeidsperspectief in kaart brengen: de meerwaarde van Arbeidsdeskundig Onderzoek
Wat levert een Arbeidsdeskundig Onderzoek op als de re-integratie stagneert?
De belangrijkste opbrengst van een AD-onderzoek is duidelijkheid over de mogelijkheden en vervolgstappen. Het onderzoek maakt inzichtelijk welke route het meest passend lijkt en welke aanpassingen of acties daarvoor nodig zijn.
Voor werkgevers kan het onderzoek helpen bij:
Het onderbouwen van beslissingen over werkhervatting.
Het beoordelen van mogelijkheden voor aangepast werk.
Het onderzoeken van alternatieve functies binnen de organisatie.
Het bepalen of een Spoor 2-traject aan de orde is.
Het vastleggen van de gemaakte afwegingen en adviezen in het re-integratiedossier.
Het tijdig signaleren van aandachtspunten binnen de Wet verbetering poortwachter.
Ook voor werknemers biedt het onderzoek voordelen. Het maakt inzichtelijk welke werkzaamheden mogelijk nog passend zijn en welke aanpassingen nodig kunnen zijn om duurzaam aan het werk te blijven.
Lees ook: Hoe verloopt een Arbeidsdeskundig Onderzoek? Een stappenplan
Wanneer vraag je een Arbeidsdeskundig Onderzoek aan?
Een Arbeidsdeskundig Onderzoek wordt vaak ingezet bij langdurig ziekteverzuim, bijvoorbeeld rond de eerstejaarsevaluatie. Toch hoeft een werkgever niet te wachten tot een werknemer bijna een jaar ziek is. Ook eerder kan een onderzoek zinvol zijn, bijvoorbeeld wanneer al duidelijk is dat de eigen functie mogelijk niet meer passend is of wanneer er twijfel bestaat over de mogelijkheden binnen de organisatie.
Het juiste moment hangt af van de situatie, de actuele belastbaarheid en de vragen die binnen het re-integratietraject spelen. Belangrijk is dat de belastbaarheid van de werknemer vooraf voldoende in kaart is gebracht door de Bedrijfsarts of Verzekeringsarts.
Arbeidsdeskundig Onderzoek door VerzuimConsult
De Arbeidsdeskundigen van VerzuimConsult combineren inhoudelijke expertise met een praktische en persoonlijke aanpak. Daarbij is aandacht voor de belangen van zowel werkgever als werknemer, de mogelijkheden binnen de organisatie en de financiële en juridische gevolgen van de verschillende scenario's. Je ontvangt een onderbouwd advies met concrete vervolgstappen, zodat je gericht verder kunt met de re-integratie. Loopt de re-integratie van jouw werknemer vast? Neem dan contact op met VerzuimConsult voor advies of vraag een offerte op maat aan.